สรุปข้อมูล ภาระสาธารณะของประเทศไทย สำหรับปีงบประมาณ 2569

On By ดร.วัฒกานต์ ลาภสาร

สรุปข้อมูล ภาระสาธารณะของประเทศไทย สำหรับปีงบประมาณ 2569

1. สถานะหนี้สาธารณะ (Public Debt Status)

ประเทศไทยกำลังเผชิญกับระดับหนี้ที่เข้าใกล้เพดานวินัยการเงินการคลังมากขึ้นเรื่อยๆ

  • ยอดหนี้คงค้าง (ปี 2569): คาดการณ์อยู่ที่ประมาณ 13.1 ล้านล้านบาท

  • สัดส่วนหนี้ต่อ GDP: ประมาณ 68.17% (ขยับใกล้เพดานที่กำหนดไว้ 70%)

  • การขาดดุลงบประมาณ: ปี 2569 รัฐบาลวางแผนงบประมาณขาดดุลสูงถึง 8.6 แสนล้านบาท (คิดเป็น 4.4% ของ GDP) เพื่อชดเชยรายได้ที่ไม่พอกับรายจ่าย

2. ภาระสวัสดิการสังคมและสังคมสูงวัย (Social Welfare Burden)

นี่คือ “ระเบิดเวลา” ทางการคลังที่สำคัญที่สุด เนื่องจากไทยเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์

  • งบเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ: พุ่งสูงถึง 3.65 แสนล้านบาท ในปี 2569 คิดเป็นประมาณ 10% ของงบประมาณรายจ่ายทั้งหมด และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกปี

  • งบสวัสดิการข้าราชการ: งบบำเหน็จบำนาญและค่ารักษาพยาบาลข้าราชการเป็น “รายจ่ายที่ตัดไม่ได้” (Mandatory Spending) โดยงบกลางปี 2569 จัดสรรเงินบำเหน็จบำนาญสูงถึง 3.64 แสนล้านบาท (เพิ่มขึ้นต่อเนื่องทุกปี)

  • รายจ่ายประจำสูงเกินไป: รายจ่ายประจำ (เงินเดือน+สวัสดิการ) กินส่วนแบ่งงบประมาณไปกว่า 70% (2.65 ล้านล้านบาท) เหลือเงินสำหรับการลงทุนเพื่อสร้างรายได้ใหม่ในอนาคตเพียง 23% เท่านั้น

3. ภาระดอกเบี้ยและการจัดการหนี้ (Debt Servicing)

  • ค่าใช้จ่ายดอกเบี้ย: รัฐบาลต้องจัดสรรงบประมาณเพื่อชำระดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมเงินกู้สูงถึง 2.7 แสนล้านบาท ในปี 2569

  • พื้นที่ทางการคลัง (Fiscal Space) ลดลง: เมื่อรายจ่ายส่วนใหญ่ถูกผูกพันกับดอกเบี้ยและสวัสดิการ ทำให้รัฐบาลมีเงินเหลือไปทำโครงการกระตุ้นเศรษฐกิจใหม่ๆ ได้น้อยลง

4. ความเสี่ยงเชิงโครงสร้าง (Structural Risks)

  • ประชากรวัยทำงานลดลง: ขณะที่ภาระการเลี้ยงดูผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น แต่ฐานภาษี (คนทำงาน) กลับลดลง ทำให้ความสามารถในการชำระหนี้ในระยะยาวมีความเสี่ยง

  • ความเหลื่อมล้ำและประสิทธิภาพ: งบประมาณจำนวนมากถูกใช้ไปกับการ “พยุง” (สวัสดิการ) มากกว่าการ “สร้าง” (นวัตกรรม/การศึกษา) คล้ายกับกรณีบทเรียนราชวงศ์หมิงที่คุณสนใจ คือการมีประชากรที่เป็นภาระมากกว่าเป็นสินทรัพย์ของชาติ