รัฐสีเทามักเล่าเรื่องแบบนี้เสมอ

“ถ้าไม่มีด่าน คนชั่วจะลอยนวล”
“ด่านมีไว้เพื่อความปลอดภัย ไม่ใช่ส่วย”

ฟังดูดี
แต่ในมุมมานุษยวิทยา นี่คือ การเล่าเรื่องเพื่อปกป้องโครงสร้างเดิม
ไม่ใช่เพื่อแก้ปัญหา

ตรรกะวิบัติข้อที่ 1: “ด่าน = ความปลอดภัย”
เอา “การตั้งด่าน” ไปเท่ากับ “ความปลอดภัย”
ทั้งที่ในชีวิตจริง
ถนนปลอดภัย → ต้องมาจาก วิศวกรรม, ระบบขนส่ง, การบังคับใช้กฎหมายที่ตรวจสอบได้
แต่ด่าน → เป็นแค่ พิธีกรรมของรัฐ ที่ทำให้ดูเหมือนกำลังทำงาน
ในหลายพื้นที่
ด่านไม่ได้ลดอุบัติเหตุ
แต่เพิ่ม “ต้นทุนการเดินทางของประชาชน”
ด่านไม่ได้มีไว้หยุดอาชญากรรม
แต่มีไว้ทำให้รัฐรู้สึกว่า
“ฉันทำหน้าที่แล้ว”
แม้ประชาชนจะตายต่อหน้าก็ตาม

ตรรกะวิบัติข้อที่ 2: โยนปัญหาให้ “เครื่องมือ” แทน “ระบบ”

บอกว่า

“ถ้าไม่ตั้งด่าน ยาเสพติดจะผ่าน เมาแล้วขับจะสบาย”

นี่คือ Straw Man Fallacy
ตั้งศัตรูปลอมขึ้นมา
เพื่อไม่ต้องตอบคำถามจริงว่า…

แล้วทำไมระบบสืบสวน ระบบข่าวกรอง
และการบังคับใช้กฎหมายเชิงเป้าหมาย ถึงล้มเหลว?

รัฐเลือกใช้ “ด่าน”
เพราะมัน ง่าย มองเห็น และต่อรองได้

ปัญหาไม่ใช่ว่าควรตั้งด่านหรือไม่
แต่คือรัฐเลือก “ด่าน”
เพราะมันไม่ต้องรื้อโครงสร้าง

และไม่ต้องรับผิดกับความตายบนถนนจริง ๆ