การประเมินสถานการณ์ล่วงหน้าและการขับขี่อย่างปลอดภัยเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุทางถนนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

1. การประเมินสถานการณ์ล่วงหน้า (Situational Awareness)

• สแกนสภาพแวดล้อมรอบตัวเสมอ: มองไกลไปข้างหน้า (อย่างน้อย 12-15 วินาที) เพื่อสังเกตสัญญาณไฟจราจร รถที่เบรกกะทันหัน หรือสิ่งกีดขวางบนถนน

• ตรวจสอบจุดอับสายตา (Blind Spot): ก่อนเปลี่ยนเลนหรือเลี้ยวรถ ต้องมองกระจกและหันหน้าตรวจสอบจุดอับสายตาเสมอ

• คาดการณ์พฤติกรรมผู้อื่น: เตรียมรับมือกับรถที่อาจตัดหน้ากะทันหัน คนข้ามถนนโดยไม่ระวัง หรือมอเตอร์ไซค์ที่แทรกช่องว่าง

• รักษาระยะห่างปลอดภัย: ใช้กฎ “2-4 วินาที” (ระยะห่างจากรถคันหน้า) และเพิ่มเป็น 4-6 วินาทีในสภาพถนนลื่นหรือฝนตก

• สังเกตสภาพถนน: ระวังถนนเป็นหลุมเป็นบ่อ น้ำท่วมขัง หรือสิ่งของตกหล่นบนถนน

2. ข้อปฏิบัติพื้นฐานสำหรับขับขี่ปลอดภัย

• ไม่ขับเร็วเกินกำหนด: ปรับความเร็วให้เหมาะสมกับสภาพถนน และปฏิบัติตามป้ายจำกัดความเร็ว

• หลีกเลี่ยงการขับขณะเหนื่อยหรือเมา: อาการง่วงหรือเมาส่งผลต่อการตัดสินใจ เพิ่มความเสี่ยงอุบัติเหตุ

• ไม่ใช้โทรศัพท์มือถือ: การพิมพ์ข้อความหรือถือโทรศัพท์ขณะขับขี่ลดสมาธิได้ถึง 50%

• เปิดสัญญาณไฟล่วงหน้า: ใช้ไฟเลี้ยวหรือไฟเบรกก่อนเปลี่ยนทิศทางอย่างน้อย 3-5 วินาที

• คาดเข็มขัดนิรภัยทุกครั้ง: ทั้งผู้ขับขี่และผู้โดยสาร รวมถึงตรวจสอบการนั่งของเด็กในคาร์ซีท

3. การปรับตัวกับสภาพแวดล้อม

• ขับช้าลงในสภาพอากาศเลวร้าย: เช่น ฝนตกหนัก หมอกลงจัด หรือถนนลื่น

• หลีกเลี่ยงการแซงในจุดเสี่ยง: เช่น ทางโค้ง ทางขึ้นเขา หรือบริเวณที่มีป้ายห้ามแซง

• ให้ทางแก่รถฉุกเฉิน: เมื่อได้ยินเสียงไซเรน ให้ชิดซ้ายหรือหยุดในที่ปลอดภัยโดยเร็ว

4. การดูแลยานพาหนะ

• ตรวจสอบสภาพรถสม่ำเสมอ: เช่น ยางรถ (ดอกยางและลมยาง) เบรก ระบบไฟหน้า-ท้าย และน้ำมันเครื่อง

• ไม่บรรทุกน้ำหนักเกินกำหนด: การบรรทุกมากเกินไปอาจทำให้ควบคุมรถยากขึ้น

5. เทคนิคการขับแบบป้องกัน (Defensive Driving)

• ไม่ตอบโต้พฤติกรรมเสี่ยงของผู้อื่น: เช่น การขับปาดหน้า หรือใช้เสียงแตรรบกวน

• เตรียมแผนสำรอง: เช่น ทางเลี่ยงหรือเส้นทางสำรองหากถนนติดขัด

• ฝึกฝนทักษะขับขี่ฉุกเฉิน: เช่น การเบรกอย่างถูกต้องหรือควบคุมรถในภาวะลื่นไถล

สรุป

การขับขี่อย่างปลอดภัยเริ่มจากความไม่ประมาท และการเตรียมพร้อมรับมือสถานการณ์ไม่คาดคิดเสมอ หากทุกคนมีวินัยและช่วยกันสร้างวัฒนธรรมการขับขี่ที่มีสติ อุบัติเหตุทางถนนก็จะลดลงได้อย่างแน่นอน