การขยายอิทธิพลของกลุ่มทุนข้ามชาติที่ใช้ตัวแทนชาวไทยในการจดทะเบียนบริษัทบังหน้าเพื่อประมูลงานก่อสร้างจากภาครัฐ
การขยายอิทธิพลของกลุ่มทุนข้ามชาติที่ใช้ตัวแทนชาวไทยในการจดทะเบียนบริษัทบังหน้าเพื่อประมูลงานก่อสร้างจากภาครัฐ รายงานระบุว่ากลยุทธ์ดังกล่าวสร้างความเสียหายต่อระบบเศรษฐกิจและความมั่นคงของประเทศ โดยมีการประเมินมูลค่าความสูญเสียจากภาษีประชาชนสูงถึงสองหมื่นล้านบาท กลุ่มทุนเหล่านี้มักเสนอราคาต่ำกว่าปกติเพื่อตัดราคาผู้ประกอบการท้องถิ่น แต่นำมาซึ่งโครงการที่มีคุณภาพต่ำและไม่ได้มาตรฐานทางวิศวกรรมที่เหมาะสม นอกเหนือจากปัญหาด้านงบประมาณที่บานปลายแล้ว สิ่งนี้ยังส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนในระยะยาวด้วย สรุปได้ว่าความร่วมมือที่ทุจริตระหว่างกลุ่มทุนและเจ้าหน้าที่รัฐได้กลายเป็นกับดักแห่งความเปราะบางที่ทำลายอธิปไตยทางเศรษฐกิจของชาติอย่างรุนแรง
กลโกงและวิธีการที่ทุนต่างชาติใช้แฝงตัวผ่านนอมินีไทยทำอย่างไร
กลโกงและวิธีการที่ทุนต่างชาติ (เช่น กรณีของ China Railway) ใช้แฝงตัวผ่านนอมินีไทยเพื่อเข้ามาประกอบธุรกิจและรับงานในประเทศไทย มีขั้นตอนและวิธีการดังนี้ครับ:
- การจ้างคนไทยถือหุ้นเพื่อเปลี่ยนสัญชาติบริษัท: วิธีการหลักคือการจ้างคนไทยมาเป็นผู้ถือหุ้นแทน เพื่อให้บริษัทสามารถจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลไทยได้
- การสร้างคุณสมบัติเพื่อรับงานรัฐ: จุดประสงค์สำคัญของการใช้คนไทยเป็นนอมินี คือเพื่อให้บริษัทมีคุณสมบัติครบถ้วนตามกฎหมายในการเข้าประมูลและรับงานก่อสร้างจากภาคภาครัฐของประเทศไทยได้
- การสมคบคิดกับเจ้าหน้าที่รัฐ: ทุนต่างชาติเหล่านี้จะทำงานร่วมกับกลุ่มที่แหล่งข้อมูลเรียกว่า “ปรสิทธิ์ในรัฐราชการ” เพื่อร่วมมือกันทุจริตงบประมาณภาษีของประชาชน
- การตัดราคาเพื่อทำลายคู่แข่ง: เมื่อแฝงตัวเป็นบริษัทไทยแล้ว จะใช้วิธีเสนอราคาที่ต่ำกว่าผู้ประกอบการไทยรายอื่นมาก โดยอาศัยการลดต้นทุนในทุกด้านและการสนับสนุนจากเจ้าหน้าที่รัฐที่ทุจริต ทำให้บริษัทไทยแท้ๆ ไม่สามารถแข่งขันได้
- การลดมาตรฐานเพื่อลดต้นทุน: แฝงตัวเข้ามาเพื่อแสวงหาผลประโยชน์โดยใช้วัสดุที่ไม่มีคุณภาพและลดขั้นตอนทางวิศวกรรม เนื่องจากไม่มีการตรวจสอบที่เข้มข้นจากภาคภาครัฐ ทำให้ได้สิ่งก่อสร้างที่มีคุณภาพต่ำแต่ราคาสูงในเชิงเปรียบเทียบ
ผลกระทบที่เกิดขึ้น: การแฝงตัวผ่านนอมินีในลักษณะนี้ถูกระบุว่าเป็นการทำลายอธิปไตยทางเศรษฐกิจอย่างเงียบๆ และสร้างความเสียหายต่อเม็ดเงินภาษีรวมกว่า 20,000 ล้านบาท อีกทั้งยังสร้างภาระงบประมาณในการซ่อมบำรุงในอนาคตและเป็นอันตรายต่อความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน
แนวทางป้องกันนอมินีต่างชาติในงานประมูลรัฐอย่างไร
แนวทางป้องกันเพื่อไม่ให้เกิดปัญหาการใช้นอมินีต่างชาติ (เช่น กรณี China Railway) ในงานประมูลภาครัฐได้จากช่องว่างและจุดอ่อน ดังนี้
- การเพิ่มความเข้มข้นในการตรวจสอบมาตรฐานจากภาครัฐ: แหล่งข้อมูลระบุว่าปัญหาเกิดจากการที่ไม่มีมาตรฐานตรวจสอบจากภาครัฐที่เข้มข้น ดังนั้น แนวทางป้องกันสำคัญคือการยกระดับการตรวจสอบทั้งในขั้นตอนการประมูลและขั้นตอนการก่อสร้าง เพื่อไม่ให้มีการลดขั้นตอนทางวิศวกรรมหรือใช้วัสดุที่ไม่มีคุณภาพมาลดต้นทุนเพื่อตัดราคา
- การกวาดล้างการทุจริตในระบบราชการ: เนื่องจากขบวนการนี้อาศัยความร่วมมือจาก “ปรสิทธิ์ในรัฐราชการ” ที่คอยสมคบคิดเพื่อสูบงบประมาณภาษี การป้องกันจึงต้องมุ่งเน้นไปที่การตรวจสอบเจ้าหน้าที่ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการอนุมัติโครงการและการตรวจรับงาน
- การตรวจสอบโครงสร้างผู้ถือหุ้นอย่างจริงจัง: เพื่อป้องกันการจ้างคนไทยมาถือหุ้นบังหน้าเพื่อให้ได้สิทธิเป็นนิติบุคคลไทย ภาครัฐจำเป็นต้องมีกลไกตรวจสอบเชิงลึกถึงที่มาของเงินทุนและอำนาจการบริหารจัดการที่แท้จริง ไม่ใช่เพียงแค่ดูชื่อผู้ถือหุ้นตามเอกสารเท่านั้น
- การปรับปรุงเกณฑ์การประมูลที่ไม่ได้เน้นเพียงราคาต่ำสุด: แหล่งข้อมูลชี้ให้เห็นว่าทุนต่างชาติใช้การเสนอราคาที่ถูกกว่าผู้ประกอบการไทยมากจากการลดมาตรฐานทุกด้าน การกำหนดเกณฑ์การประมูลที่เน้นคุณภาพและมาตรฐานสากล (เมื่อเทียบอายุใช้งานและต้นทุนต่อกิโลเมตร) จะช่วยป้องกันบริษัทที่แฝงตัวมาเพื่อแสวงหาประโยชน์โดยไม่คำนึงถึงความปลอดภัย
- การปกป้องอธิปไตยทางเศรษฐกิจและผลประโยชน์ของชาติ: ภาครัฐต้องมีนโยบายที่ชัดเจนในการคุ้มครองผลประโยชน์ของชาติ และตระหนักว่าการปล่อยให้ทุนต่างชาติแฝงตัวผ่านนอมินีคือการลดคุณค่าอธิปไตยทางเศรษฐกิจลง ดังนั้น การคัดเลือกผู้รับเหมาในโครงการสำคัญของรัฐต้องมีการตรวจสอบประวัติและความโปร่งใสอย่างเข้มงวด
การดำเนินการตามแนวทางเหล่านี้จะช่วยป้องกันไม่ให้งบประมาณกว่า 20,000 ล้านบาท ต้องสูญเสียไป และช่วยลดความเสี่ยงต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนจากสิ่งก่อสร้างที่ไม่ได้มาตรฐาน
หน่วยงานรัฐใดมีหน้าที่ตรวจสอบนอมินีในการประมูลงาน
หน่วยงานที่มีบทบาทหน้าที่ในการตรวจสอบเรื่องนอมินีและการประมูลงานรัฐโดยตรง ได้แก่:
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า: ตรวจสอบสัดส่วนการถือหุ้นและการอำพรางนอมินีตาม พ.ร.บ. การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว
- กรมบัญชีกลาง: กำกับดูแลกฎระเบียบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐและการคัดเลือกผู้รับเหมา
- สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.): ตรวจสอบการทุจริตหรือการสมยอมในการเสนอราคา (ฮั้วประมูล) ระหว่างเจ้าหน้าที่รัฐและเอกชน